Starten als zzp’er
Je wilt beginnen, maar wat moet je nu eigenlijk regelen?
Hieronder staat het hele traject, van de vraag of zzp bij je past tot je eerste btw-aangifte. In gewone taal, met de dingen die echt moeten en zonder de dingen die je pas later nodig hebt.
Je hoeft dit niet in één keer te snappen
De meeste starters lopen niet vast op hun vak, maar op de administratie eromheen. Welke kosten mag ik aftrekken? Wanneer moet ik btw afdragen? Hoeveel moet ik opzijzetten voor de belasting?
Loop de stappen rustig door. Je hoeft ze niet allemaal deze week te doen; wel is het handig om te weten wat eraan komt.
Het stappenplan
Twaalf stappen van eerste idee tot een onderneming die administratief op orde is.
Past zzp bij jou?
Zzp’er zijn betekent zelfstandig werken voor eigen rekening en risico. Je bepaalt zelf hoe je je werk doet, je hebt bij voorkeur meerdere opdrachtgevers, en je loopt ondernemersrisico.
- Inschrijven bij de KvK maakt je nog niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting. Dat beoordeelt de Belastingdienst apart, onder meer op zelfstandigheid, aantal opdrachtgevers en risico.
- Werk je in de praktijk als een werknemer voor één opdrachtgever, dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. Dat kan voor jou én je opdrachtgever gevolgen hebben.
Bepaal wat je gaat doen
Je hoeft geen dik ondernemingsplan te schrijven om te beginnen, maar vier dingen wil je wel scherp hebben.
- Welke dienst of welk product lever je precies?
- Voor wie is het bedoeld en waar vind je die klanten?
- Wat ga je vragen, per uur of per opdracht?
- Welke omzet en welke kosten verwacht je in je eerste jaar?
Kies je rechtsvorm
Verreweg de meeste zzp’ers beginnen met een eenmanszaak. Die is eenvoudig op te zetten en je kunt gebruikmaken van fiscale regelingen voor ondernemers.
- Eenmanszaak: één eigenaar. Je bent met je privévermogen aansprakelijk voor schulden van je onderneming.
- VOF: als je samen met iemand start. Vennoten zijn ook hoofdelijk aansprakelijk.
- BV: pas interessant bij hogere winsten of als je aansprakelijkheid wilt beperken. Meestal iets voor later, niet voor de start.
Inschrijven bij de KvK
Je schrijft je onderneming in bij de Kamer van Koophandel. Dat doe je zelf; het is een persoonlijke handeling. Zorg dat je het volgende bij de hand hebt.
- Een geldig identiteitsbewijs.
- Een handelsnaam die je nog niet in gebruik ziet bij een ander.
- Een omschrijving van je activiteiten. Daar wordt een SBI-code aan gekoppeld die aangeeft wat je doet.
- De startdatum en het adres van je onderneming.
Belastingdienst en btw
Na je inschrijving stuurt de KvK je gegevens door naar de Belastingdienst. Je ontvangt daarna bericht over je btw-positie.
- Je krijgt een btw-identificatienummer voor op je facturen en je website, en een omzetbelastingnummer voor je aangiften.
- Meestal doe je per kwartaal btw-aangifte. Je draagt de btw af die je hebt gefactureerd en trekt de btw op je zakelijke kosten daarvan af.
- Blijft je omzet onder €20.000 per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je brengt dan geen btw in rekening, maar je kunt de btw op je kosten ook niet terugvragen. Of dat gunstig is, hangt af van je situatie.
- Daarnaast betaal je over je winst inkomstenbelasting. Die komt één keer per jaar, via je aangifte.
Richt je administratie in
Begin hier vanaf dag één mee. Achteraf een jaar reconstrueren kost veel meer tijd dan het bijhouden zelf.
- Bewaar alle facturen die je stuurt en alle bonnen en inkoopfacturen die je ontvangt.
- Houd je zakelijke inkomsten en kosten bij, gescheiden van je privé-uitgaven.
- Bewaar je bankafschriften van de rekening waarmee je zakelijk betaalt.
- Houd je zakelijke kilometers bij als je met de auto of fiets voor je werk reist.
- Nummer je facturen doorlopend, zonder gaten in de reeks.
- Houd je uren bij. De Belastingdienst adviseert starters om hun ondernemersuren bij te houden, inclusief de uren die je vóór de start al aan je onderneming besteedde. Je hebt die registratie nodig als je later aanspraak maakt op de zelfstandigenaftrek.
Zakelijke rekening
Voor een eenmanszaak is een zakelijke rekening niet wettelijk verplicht. In de praktijk is een aparte rekening wel sterk aan te raden.
- Je houdt zakelijk en privé gescheiden, wat je administratie een stuk overzichtelijker maakt.
- Bij een controle of een aangifte kun je makkelijker laten zien wat zakelijk was.
- Let op de voorwaarden van je bank: veel banken staan zakelijk gebruik van een privérekening niet toe.
Verzekeringen
Welke verzekering zinvol is, verschilt sterk per beroep. Loop deze vier langs en bepaal wat bij jouw werk past.
- Bedrijfsaansprakelijkheid: voor schade die je bij een ander veroorzaakt.
- Beroepsaansprakelijkheid: voor schade door een beroepsfout, relevant bij advies- en zorgberoepen.
- Arbeidsongeschiktheid: als zzp’er heb je geen werkgever die je loon doorbetaalt. Denk na over hoe je inkomen doorloopt als je langere tijd niet kunt werken.
- Rechtsbijstand: voor conflicten met opdrachtgevers of leveranciers.
Pensioen en buffer
Als zzp’er bouw je geen pensioen op via een werkgever. Je regelt dat zelf, of je bouwt vermogen op een andere manier op.
- Zet elke maand geld apart voor de inkomstenbelasting. Die komt namelijk pas achteraf.
- Houd daarnaast een buffer aan voor tegenvallers en periodes met minder werk.
- Denk na over pensioen: via een lijfrente, banksparen of een andere vorm van vermogensopbouw.
Je eerste klanten
Leg vanaf het begin vast wat je afspreekt. Dat voorkomt discussies achteraf.
- Stuur een offerte met wat je levert, wat het kost en wanneer je het levert.
- Leg de afspraken vast in een opdrachtbevestiging of algemene voorwaarden.
- Zorg dat je factuur alle verplichte gegevens bevat: je KvK-nummer, je btw-identificatienummer, een doorlopend factuurnummer, de datum, de omschrijving en het btw-bedrag.
- Spreek een betaaltermijn af en houd bij wie nog niet betaald heeft.
Je eerste btw-aangifte
De eerste aangifte voelt spannend, maar het is vooral een optelsom van wat je al hebt bijgehouden.
- Je geeft de btw op die je hebt gefactureerd en trekt daar de btw op je zakelijke kosten van af.
- Het verschil betaal je, of je krijgt het terug.
- Doe de aangifte op tijd, ook als je niets te melden hebt. Te laat indienen of betalen kan een boete opleveren.
Jaarafsluiting en inkomstenbelasting
Aan het eind van het jaar worden je maandcijfers je jaarcijfers, en die vormen de basis voor je aangifte inkomstenbelasting.
- Je winst is je omzet min je zakelijke kosten.
- Voldoe je aan de voorwaarden, dan verlagen de zelfstandigenaftrek en eventueel de startersaftrek je belastbare winst, gevolgd door de mkb-winstvrijstelling.
- Over wat overblijft betaal je inkomstenbelasting, plus een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet.
Benieuwd wat je ongeveer moet reserveren?
Reken met je eigen omzet en kosten een schatting uit. Je bedragen blijven op je apparaat.
Je startchecklist
Vink af wat je geregeld hebt. Handig om even te zien waar je staat.
0 van de 8 afgevinkt
Deze checklist werkt alleen in je browser en wordt niet opgeslagen. Als je de pagina herlaadt, begin je met een schone lijst.
Liever samen dan alleen uitzoeken
Wil je starten zonder dat je alles zelf hoeft uit te zoeken? Ik help je met het financiële en administratieve deel: je boekhouding inrichten, je btw-aangiften verzorgen en op tijd aangeven wat er aankomt.
We beginnen met een gesprek over je plannen. Daarna weet je wat je moet regelen en wat ik voor je kan overnemen.
Ik ben boekhouder. Voor juridische vragen, contracten of vergunningen verwijs ik je door naar iemand die daarin gespecialiseerd is.
Waar deze informatie op gebaseerd is
Deze pagina is gebaseerd op de actuele informatie van de Belastingdienst en de Kamer van Koophandel. Regels veranderen; controleer bij twijfel altijd de actuele informatie op belastingdienst.nl en kvk.nl.
Klaar om te beginnen?
Vertel me kort wat je van plan bent, dan kijk ik met je mee naar de eerste stappen.